https://asela.az/ ru[shortrss] https://asela.az/gundem/10797-azrbaycan-ordusu-qafqazn-n-muasir-ordusudur.html https://asela.az/gundem/10797-azrbaycan-ordusu-qafqazn-n-muasir-ordusudur.html

[allow-turbo] Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq.]]>[/allow-turbo] Gündəm / Siyasət asela Thu, 25 Jun 2026 21:07:07 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/10797-azrbaycan-ordusu-qafqazn-n-muasir-ordusudur.html https://asela.az/gundem/10797-azrbaycan-ordusu-qafqazn-n-muasir-ordusudur.html asela Thu, 25 Jun 2026 21:07:07 +0400 ]]> [allow-turbo] Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq.]]>[/allow-turbo] [allow-dzen] Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq.]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/10797-azrbaycan-ordusu-qafqazn-n-muasir-ordusudur.html

Gündəm / Siyasət Thu, 25 Jun 2026 21:07:07 +0400

Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq. [allow-turbo] Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq.]]>[/allow-turbo] [allow-dzen] Kamilə Əliyeva,
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor

Müsəlman şərqində ilk müstəqillik qazanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı vaxtlardan ordu quruculuğu sahəsində böyük işlər görmüşdür. 1918-ci il iyunun 26-da hökumətin qərarı ilə Müsəlman Korpusunun adı dəyişdirilərək nizami hərbi hissə - Əlahiddə Azərbaycan Korpusu yaradıldı. Bununla da milli silahlı qüvvələrinin yaradılmasının əsası qoyuldu. Cəmi 23 ay ömrü olan AXC süquta uğradıqdan sonra ordu quruculuğu prosesi dayandı.
1969-cu ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra məhz onun qətiyyəti və siyasi iradəsi nəticəsində ölkəmizdə milli hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. 1971-ci ildə Heydər Əliyev Azərbaycanda hərbi kadr hazırlayan məktəbin - Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Bu məktəb fəaliyyətə başlayandan sonra gənclərin hərb sənətinə marağı artdı. Respublikamızda zabit kadrların yetişdirilməsində bu hərbi məktəbin müstəsna rolu oldu. Məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəbində təhsil almaları, eləcə də SSRİ-nin digər nüfuzlu hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması mümkün olmuşdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ordu quruculuğu istiqamətində böyük işlər görülməyə başlanıldı. Ulu öndərin qətiyyətli və müdrik siyasəti nəticəsində 1994-cü ildə Ermənistanla atəşkəs haqqında müqavilə imzalandıqdan sonra ordumuzun formalaşdırılması sürətləndi, silahlı qüvvələrin maddi texniki təminatı yaxşılaşdırıldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və bu gün ölkəmizdə qeyri iş günü sayıldı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayırırdı. Belə ki, 1999-cu il fevralın 20-də Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalandı və 20 avqust 2001-ci il Fərmanına əsasən Müdafiə Nazirliyi sistemində fəaliyyət göstərən məktəblər, Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Hərbi Dənizçilik məktəbi və Azərbaycan Hərbi Təyyarəçilər məktəbi adlandırıldı.
1990-cı illərin ortalarından etibarən Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlığa başladı. Əməkdaşlıq silahlı qüvvələrin modernləşməsinə, şəxsi heyətin müasir hərbi texnikalarından istifadə bacarığının yüksəlməsinə imkan yaratdı. 2001-ci ildən Azərbaycan NATO-nun "Fərdi Tərəfdaşlıq üzrə Əməliyyat Planı"na qoşuldu. 2000-dən çox Azərbaycan hərbiçisi Beynəlxalq Sülhməramlı qüvvələrin tərkibində Kosovoda, Əfqanıstan və İraqda təhlükəsizliyin təmin edilməsində yaxından iştirak etməyə başladı. Bunun nəticəsində Azərbaycan ordusu modern orduya çevrildi.
Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması və burada 400-dən çox müdafiə təyinatlı məmulatların istehsal edilməsi nəticəsində Azərbaycan ordusunun maddi - texniki bazası daha da genişləndirildi. Azərbaycan öz ordusunu özünün istehsal etdiyi müxtəlif təyinatlı silah sursatla təmin etməyə başladı.
Cənab İlham Əliyev Prezident seçildiyi ilk vaxtlardan Silahlı Qüvvələrin maddi texniki təchizatının yenilənməsinə, ordumuzun dünyanın ən müasir silahlarla təminatına, hərbiçilərimizin sosial - məişət məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət ayırır.
Bu gün Azərbaycanın sürətlə inkişaf edən hərbi sənayesi ordumuzu müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları ilə təchiz edir.
Azərbaycan ordusu Qafqazın ən müasir ordusu hesab olunur. Azərbaycanın Milli Ordusu Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə, Hərbi Dəniz və Quru Qoşunlarından ibarətdir. Azərbaycan MDB məkanında Hava hücumundan müdafiə qüvvələrinə malik ən güclü ölkələrdən sayılır. Prezident cənab İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi "Biz elə bir güclü ordu yaratmışıq ki, istənilən vəzifəni icra edə bilərik". Doğrudanda da bu gün fəxrlə deyə bilirik ki, Azərbaycan ordusu dünyanın ən güclü ordular sırasında yer tutur.
Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Qələbədən sonra ordu quruculuğunda bir çox islahatlar aparıldı, yeni hərbi hissələr yaradıldı. Prezident Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Komando hərbi hissəsi yaradıldı. 2021-ci ilin 24 dekabr tarixində Xocavənd rayonu Hadrut qəsəbəsində Prezident cənab İlham Əliyev yeni yaradılmış hərbi hissənin açılışında iştirak etdi və hərbiçilərimizin qarşısında çıxış etdi. Komando hərbi hissəsində yüksək təlim keçmiş, böyük iradə nümayiş etdirmiş və Vətən uğrunda canını, qanını fəda etməyə hazır olan oğullarımız xidmət edəcək. Ölkə başçımız çıxışında bu cür hərbi hissələrin sayının artırılacağını da vurğuladı.
Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində də mühüm işlər aparılır. Bu işlərin mütəşəkkil aparılması üçün 2022-ci ildə Milli Müdafiə Universiteti yaradıldı. Bu gün hərbi təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində də geniş miqyaslı işlər davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2022-ci il 5 mart tarixli Fərmanı ilə "Xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin siyahısı"nda dəyişikliklər edilib. Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyası təhsil müəssisəsi kimi ləğv edilərək onun maddi texniki bazasında iki müstəqil institut yaradıldı.
Prezident cənab İlham Əliyevin dünyada Ermənistanın işğalçı dövlət kimi tanınması istiqamətində apardığı uğurlu və qətiyyətli siyasətinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il 27 sentyabr tarixində əks hücuma keçərək 44 gün ərzində işğalçı Ermənistan ordusunu darmadağın edərək tam qələbə qazandı. İgid Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığı, şücaəti və şəhidlərimizin qanı, canı bahasına qazandığımız qələbəyə bütün dünya şahid oldu. 44 günlük müharibə zamanı xaricdəki bəzi qüvvələrin təhdidlərinə baxmayaraq Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin başçılığı ilə Azərbaycan Ordusu və Azərbaycan xalqı tarix yazdı.
Prezident cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Vətən müharibəsində qazandığımız qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edildi. "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri ilə yanaşı "Vətən müharibəsi Qəhramanı" medalı da daxil olmaqla döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərmiş minlərlə hərbiçimiz 15 adda yeni təsis olunmuş medallarla təltif olunmuşdur.
Dünyanın bir çox mətbuatında, eləcə də ABŞ ın bir neçə hərbi məktəblərində Azərbaycan Ordusunun apardığı hərbi taktikanı öyrənərkən belə bir nəticəyə gəlinib ki, dünyanın ən güclü ölkəsinin ordusu belə Azərbaycan Ordusunun qarşısında tab gətirə bilməzdi. İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi taktika hərb tarixində yenilik hesab olunur. ABŞ Hərbi Akademiyası və Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan Ordusunun hərbi taktikasının öyrənilməsi zəruriliyini də vurğulamışdır.
Vətən müharibəsində bütün xalq bir yumruq kimi birləşdi. Xalqımız öz ordusuna inandı və onunla bir oldu. Müharibədə qazandığımız qələbəni şərtləndirən ən əsas amillərdən biri də xalq - iqtidar birliyi oldu. Bu gün də dövlət siyasəti xalq tərəfindən dəstəklənir. Xalqımızın Prezident cənab İlham Əliyevə inamı və dəstəyi Azərbaycan dövlətini daha böyük qələbələrə aparacaq.]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/9052-ad-gunun-mubark-sevil-xanm.html https://asela.az/gundem/9052-ad-gunun-mubark-sevil-xanm.html [allow-turbo]
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

]]>[/allow-turbo] Gündəm / Yazarlar asela Sun, 12 Oct 2025 00:04:38 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/9052-ad-gunun-mubark-sevil-xanm.html https://asela.az/gundem/9052-ad-gunun-mubark-sevil-xanm.html asela Sun, 12 Oct 2025 00:04:38 +0400 ]]> [allow-turbo]
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/9052-ad-gunun-mubark-sevil-xanm.html Gündəm / Yazarlar Sun, 12 Oct 2025 00:04:38 +0400
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

[allow-turbo]
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Bu gün asela.az saytının təsisçisi və baş redaktoru, iş adamı Sevil Ağayevanın doğum günüdür.
Kollektivimiz adından, həmkarımız - nəcib insan, mərhəmətli və gözəl xanımı təbrik edir, işlərində daim uğurlar, nailiyyətlər arzu edirik.
Ad gününüz mübarək, Sevil xanım!

Asela.az saytının kollektivi

]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/8037-gozlliyinizi-saglamlnz-pekarlara-hval-edin-gozel-xanmlar.html https://asela.az/gundem/8037-gozlliyinizi-saglamlnz-pekarlara-hval-edin-gozel-xanmlar.html

[allow-turbo]
İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə...]]>[/allow-turbo] Gündəm / Cəmiyyət asela Thu, 08 May 2025 11:26:33 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/8037-gozlliyinizi-saglamlnz-pekarlara-hval-edin-gozel-xanmlar.html https://asela.az/gundem/8037-gozlliyinizi-saglamlnz-pekarlara-hval-edin-gozel-xanmlar.html asela Thu, 08 May 2025 11:26:33 +0400 ]]> [allow-turbo]
İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə...]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə...]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/8037-gozlliyinizi-saglamlnz-pekarlara-hval-edin-gozel-xanmlar.html

Gündəm / Cəmiyyət Thu, 08 May 2025 11:26:33 +0400

İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə... [allow-turbo]
İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə...]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
İncə toxunuşlarla gözəlliyinizə gözəllik qatan “Saxara” salonunun gənc və yaradıcı ustası Nərmin xanıma həvalə edə bilərsiz, dəyərli xanımlar.

“Saxara” salonunda saç kəsimi, baxımı və digər prosedurlar da xidmət göstərilir.

Bir sözlə mükəmməl iş, mükəmməl nəticə və gülərüz personal sizin xidmətinizdə...]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/5509-aselaaz-n-1-ya-tamam-oldu.html https://asela.az/gundem/5509-aselaaz-n-1-ya-tamam-oldu.html

[allow-turbo]
Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq!]]>[/allow-turbo] Gündəm asela Sat, 28 Sep 2024 09:23:20 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/5509-aselaaz-n-1-ya-tamam-oldu.html https://asela.az/gundem/5509-aselaaz-n-1-ya-tamam-oldu.html asela Sat, 28 Sep 2024 09:23:20 +0400 ]]> [allow-turbo]
Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq!]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq!]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/5509-aselaaz-n-1-ya-tamam-oldu.html

Gündəm Sat, 28 Sep 2024 09:23:20 +0400

Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq! [allow-turbo]
Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq!]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Bu gün – sentyabrın 28-də Sevil Ağayevanın qurucusu və baş redaktoru olduğu asela.az xəbər saytının 1 yaşı tamam olur.
1 il ərzində sayt Azərbaycanda kifayət geniş oxucu auditoriyasına sahib olmağı bacarıb. Sayt qısa müddətdə çox oxunan, izlənən xəbər saytlarından birinə çevrilib.
Sayt ölkəmizin gücünün təbliği istiqamətində böyük işlər görür. Cəmiyyətə, xüsusilə gənc nəslə vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında əvəzsiz xidmət göstərir.
Həmkarımız Sevil xanımı təbrik edir, bundan sonrakı fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq!]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/5417-naxcvan-sfriml-bal-xatirlr-.html https://asela.az/gundem/5417-naxcvan-sfriml-bal-xatirlr-.html

[allow-turbo]Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

]]>[/allow-turbo] Gündəm / Cəmiyyət asela Mon, 23 Sep 2024 16:23:14 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/5417-naxcvan-sfriml-bal-xatirlr-.html https://asela.az/gundem/5417-naxcvan-sfriml-bal-xatirlr-.html asela Mon, 23 Sep 2024 16:23:14 +0400 ]]> [allow-turbo]Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/5417-naxcvan-sfriml-bal-xatirlr-.html

Gündəm / Cəmiyyət Mon, 23 Sep 2024 16:23:14 +0400

Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

[allow-turbo]Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]Sevil Ağayeva

Naxçıvana ilk səfərim idi, mənim üçün çox yaddaqalan günlər oldu. Xüsusilə, tarixi abidələrə baş çəkərkən göz önümə gələnlər, məktəbvaxtı oxuduğum tarixi kitabları, mövzuları, hadisələri xatırladım. Sovet dövrü dağıldıqdan sonra xalqımızın xilaskarı, Azərbaycanın ən yeni tarixini quran ümummulli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövr yaddaşımda canlandı. Uşaqlaşdım, ömrümdən keçən illərə qayıtdım bir anlıq...

Avqustun 8-də Bakıdan dostlarımın təkidi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etdim. Səfər müddəti 10 gün nəzərdə tutulmuşdu, amma mən 1 həftə qalmalı oldum. 1 saat uçuş və Naxçıvan şəhərindəyəm. Gediş öncədən planlaşdırıldığı üçün dostlarım məni zamanında qarşıladı, bundan mən müsbət enerji və zövq aldım. Əvvəlcədən mənim üçün nəzərdə tutulmuş evə gəldim, səfər edəcəyim məkanlar əvvəlcədən danışılmışdı. Bir az dincəldikdən sonra şəhərə çıxdıq. Şəhərlə yaxından tanış olmaq üçün bələdçi dostlar mənə yaxından kömək etdilər. Şəhərdə getdiyim ilk məkan – I Qarabağ müharibəsi şəhidlərinin qəbrini ziyarət etmək oldu. Vətən üçün canlarından keçən igid oğullarımızın əziz xatirəsini yad etdik. Xiyabandan aralı o möhtəşəm Araz çayı gecəyə doğru gedən görüntüdə mənə çox hüznü göründü. Həqiqətən, Araz çayı aramızda olan böyük bir həsrətin şahididir. Bir anlıq qəhərləndim:

Arazı ayırdılar,
Qan ilə doyurdular,
Mən səndən ayrılmazdım,
Zor ilə ayırdılar.

Dodaqaltı biixtiyar bu misraları pıçıldadım, beynimdə film kadrları kimi Bütöv Azərbaycanımızın ikiyə ayrılması ilə bağlı ağrılı-acılı tarixi hadisələr canlandı. Qəflətən, bir səs məni elə bil yuxudan ayıltdı. Dostum idi məni çağıran.
Sevil xanım, deyəsən hava çox sərinlədi, üşüdərsiniz. Gedək, sabah davam etdirərik.
Amma evə getməzdən öncə dostlarımın tövsiyəsi ilə Duz Dağına getmək qərarına gəldik. Çünki səhhətimdə problemlər var idi. Yolboyu dostuma bu barədə bir sıra suallar verdim, şəhərin valehedici görünüşü, silsilə dağlar diqqətimi özünə çəkmişdi. Nəhayət, bu da haqqında çox danışılan Duz Dağı. Nəzərinizə çatdıraq ki, xarici turistlərin bu məkana böyük axını var. Bu möhtəşəm məkanla yaxından tanış oldum, qeydiyyatdan keçdim, baş həkimlə görüşdüm. Özüm haqqında xoş sözlər eşitdim və səmimi söhbətdən sonra, qalacağım sehirli məkana getdim. Duz Dağ həqiqətən Allahın xalqımıza bəxş etdiyi möcüzəvi bir yerdir. Allergiya, astma, zob və müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər bu sehirli aləmdə davasız-dərmansız müalicə alırlar. Xüsusi spesifik qoxuya malik olan müalicə müəssisəsi minlərlə insanı öz sağlamlığına qovuşdurur, insan beynini təmiz oksigenlə qidalandırır. Allahıma bu günü mənə bəxş etdiyinə görə şükür etdim. Qeyd etmək yerinə düşər ki, “Badamlı”, “Sirab” kimi müalicəvi sular məhz respublikamızın bu gözəl diyarında çıxır. Ancaq Naxçıvan əsasən özünün nadir duz mağarası ilə məşhurdur. Astma xəstəliyinin müalicəsi üçün illərdən bəri primitiv üsullarla istifadə edilən mağara hazırda günün tələblərinə tam cavab verən müasir sağlamlıq mərkəzinə çevrilib. Dağın altına doğru 300 metr uzanan və divarları duz qayaları ilə örtülü “Duzdağ” Fizioterapiya Mərkəzinin dünyada bənzəri yoxdur. Buraya gələnlər təxminən bir həftə gecələri duz mağarasında keçirdikdən sonra yenidən sağlamlıqlarına qovuşurlar. Sovetlər dövründə SSRİ-ni idarə edənlərin böyük əksəriyyəti bu mağarada şəfa tapıb. Hətta rus çarlarının belə buraya müalicə üçün gəldiyi deyilir.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, planetimizin əhalisinin təqribən 10 faizi allergik xəstəliklərdən əziyyət çəkir ki, bunun da 1,5-2 faizi bronxial astmanın payına düşür. Məlumata görə, dünyada 15 milyon nəfərə yaxın insan bronxial astmalı xəstədir. Bir çox xəstəliklərin, həmçinin bronxial astmanın müalicəsində duz şaxtası şəraitində aparılan müalicə, yəni spleoterapiya daha səmərəlidir.
Duz dağda pilləkənlər bərabər ölçüdə deyildi, ona görə çalışırdım ki, ehtiyatlı olum. Zərif lampa işıqları və Duz dağın parıldayan daşları çox maraqlı gəlirdi mənə.
Duz Dağda xoşuma gəlməyən ən əsas məqam təmizlik işi görən xanımların xəstələri saat 8 əvəzinə, saat 6-da narahat etmələri idi. Bir qədər də gigiyena qaydalarına riayət olunmaması idi. Bu xoşagəlməz hallar aradan qaldırılsa idi, daha yaxşı olardı. Bundan başqa, Duz Dağında bəzi yerlərin təmirə ehtiyacı var. Xaricdən gələn turistlərin ən çox gəldiyi bu məkanda xidmət səviyyəsi də çox aşağıdır.
Naxçıvanda dahi şairimiz Hüseyn Cavidin ev-muzeyində olmaq istədik. Amma muzey təmirə bağlansa da, hələki heç bir iş getmirdi. Yollandıq Xan Sarayına. Bələdçi Nərgiz Kəngərli sarayla bağlı ətraflı məlumat verdi. Muzeyi gəzdik, bu möhtəşəm tarixi abidə ilə yaxından tanış olduq. Sadə şəkildə inşa olunmuş abidənin üzərində İslam xəlifəsinin adları həkk edilmiş 4 ədəd möhür var idi. Xan Sarayının divarlarlnda Müqəddəs Qurani Kərimdən Yasin surəsindən ayələr həkk olunmuşdu. Sarayın memarı Əcəmi Naxçıvaniyə məxsus divara həkk olumnmuş misralar var idi:
Biz gedirik ancaq qalar ruzigar,
Biz ölürük, əsər qalar yadigar.


Daha sonra yollandıq Mömünə xatun türbəsinə. Şərq memarlığı üslubunda tikilmiş saray siyasi İqamətgah hesab olunub. Sarayı Gəngərlilər sülaləsi idarə edib. Muzeyin digər giriş hissəsində əl işlərindən ibarət aksessuarlar, təbii daşlar, ziynət əşyaları nümayiş olunur, həm də satış edilir. Məkana turist axını çoxdur. Satışı həyata keçirən Naxçıvan Dövlət Universitetinin müəllimi, heykəltaraş Əzizə xanımın anası Aygün Dünyamalıyeva mənə əl işi olan ikona bağışladı.
Sağlamlığa xeyri olan - əqiq, nakit kimi qiyməyli daşlar da satılırdı. By yaxınlarda isə sərgi Saat meydanına köçürüləcək. Eyni zamanda, Duz Dağında da bu şəfalı qiymətli daşlarım satışı və sərgisi təşkil olunacaq.
Qeyd edək ki, bu sərginin rəhbəri Aygün Dünyamalıyeva çox pozutuv və müsbət enerjili bir xanımdır, işini çox sevir, möcüzəvi daşlar haqqında dayanmadan saatlarla maraqlı məlumatlar verir. Səmimiyyətinə, qonaqpərvərliyinə görə Aygün xanıma təşəkkürümü bildirdim.
Gəzintimizi Bəhruz Kəngərlinin ev muzeyinə baş çəkməklə davam etdirdik. Vaxtilə bu muzey haqqında ümummilli lider Heydər Əliyev çox dəyərli fikirlər bildirmişdi: “ Bu muzey sənətşünaslar, tədqiqatçılar üçün çox faydalıdır.”
Heydər Əliyev 2012-ci il aprelin 13-də Bəhruz Kəngərlininin 120 illik yubileyi haqqında sərəncam imzalamışdı. Muzeydə Bəhruz Kəngərlinin, ailə üzvlərinin fotoşəkilləri və əşyaları nümayiş olunur.
Bəhruz Kəngərli 1892-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.
Bəhruz Kəngərlinin bədii irsinə daxil olan əsərlərinin böyük əksəriyyətini mənzərələr təşkil edir. Bəhruz Kəngərli daim axtarışlar aparan, təbiətin sehrli gözəlliklərini dərk etməyə, rənglər vasitəsilə onu ifadə etməyə çalışan bir rəssam idi. İstedadlı fırça ustası mənzərə janrında yaratdığı əsərlərində Naxçıvan təbiətini məhəbbətlə vəsf etmişdir. Naxçıvanın özünəməxsus koloriti, bitki örtüyü, söyüd ağacları, uca dağlarının əzəməti, geniş üfüqlər Bəhruz fırçasının rəsmlə çəkdiyi mövzulardır. “Payız mənzərəsi Əshabi-Kəhf dağı” (1921), “Dağın zirvəsi” (1918), “Mənzərə” (müxtəlif illər), “Qarlı dağlar: Ağrı dağı” (1916), “Yamxana kəndinə yol” (1921) və digər mənzərə janrında yaratdığı əsərləri ilə yanaşı, rəssamın memarlıq abidələrinə həsr edilən əsərlərinin misli-bərabəri yoxdur. Rəssam Azərbaycanın qədim tarixinin, möhtəşəm dövlətçiliyinin göstəricisi olan orta əsrlərə aid memarlıq abidələrini təsvir etməklə qiymətli sənət əsərləri yarada bilmişdir. “Naxçıvanda Atabəylər türbəsi” (1915-1920), “Naxçıvanda abidə” (1921), “Möminə Xatın türbəsi” (1920), “Naxçıvanda məscid” (1919), “İmamzadə türbəsi” (1919) və bu kimi əsərləri xüsusən önəmlidir.

II Şəhidlər Xiyabanına gəldik. 44 günlük müharibədə Vətən yolunda canından keçmiş şəhidlərimizin əzizi xatirəsini yad etdik. Məzar daşlarından boylanan o nurlu simalara baxdıqca göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Qürur hissi, kədər hissi bir-birinə qarışmışdı içimdə. Məhz onların cəsarəti, gücü, döyüşkən ruhu sayəsində 30 il düşmən tapdağı altında qalan torpaqlarımız azad oldu, biz yenidən qədəm qoyduq yurd-yuvamıza.
Yolumuzu Ordubaddan saldıq. İlk baş çəkdiyimiz yer Məmməd Səid Ordubadinin bağlı qalmış ev muzeyi idi. Nədənsə, həm Naxçıvanda, həm Ordubadda qarşıma çıxan ev muzeylərinin əksəriyyəti fəaliyyət göstərmirdi. Haçadağa gəldik. Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.
Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.
Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.
Ordubadda turistlərin diqqətini cəlb edən məkanlardan biri də Dübəndi İstirahət Mərkəzidir. Yemək yedik, mürəbbə ilə samovar çayı və sərinlik verən ağaclar bizim yorğunluğumuzu çıxardı.
Pauza musiqi
Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər edən qonaqların bu torpaqda ilk ayaq basdığı məkanlardan biri buranın şöhrətini bütün dünyaya yayan müqəddəs Əshabi-Kəhf ziyarətgahıdır.Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Naxçıvan şəhərindən, təqribən 12 km aralıda – Culfa rayonunda, Haçadağ və Nəhəcir dağları arasındakı ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1 665 metr yüksəklikdəki mağara ən qədim zamanlardan ulu tanrıya pənah gətirənlərin, müqəddəsliyə, ilahi gücə inananların səcdəgahı olub. Aparılmış tədqiqatlar sübut edir ki, Qurani-Kərimdə adı çəkilən “Əshabi-Kəhf” məhz Naxçıvandadır.
“Əshabi-Kəhf” ziyarətgahının adı ərəb dilindən götürülüb. "Əshab” yeniyetmə cavan oğlanlar, "kəhf” isə mağara, sığınacaq yeri deməkdir.
"Əshabi-Kəhf” təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir.
Hər il buranı Azərbaycanın digər bölgələrindən və xarici ölkələrdən gələn minlərlə zəvvar, turist və qonaq ziyarət edir.
"Əshabi-Kəhf” ziyarətgahında "Yeddi kimsənə”, "Cənnət bağı", ziyarətgahda yerləşən məscid, "Qara daş”, "Damcıxana” insanların daha çox dualar edib ziyarət etdiyi məkanlardandır.
Naxçıvanda Cənubi Qafqazın ən böyük məscidlərindən biri hesab olunan Heydər Məscidi də çox möhtəşəm bir tikilidir. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb.
Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazisi yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır. Heydər Məscidi kompleksi "Naxçıvanqala" Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaxınlığında şərq üslubunda işlənmiş memarlıq quruluşu ilə ucaldılıb. Kompleksin sahəsi 6 400 kvadratmetrdir. Eyni vaxtda 5 min nəfərin ibadət edəcəyi məsciddə qadın və kişilər üçün nəzərdə tutulmuş ibadət zalları, eləcə də mədrəsə vardır. Məscid iki minarəli və 15 günbəzlidir. Naxçıvan və Şərq memarlıq üslubunda inşa olunmuş məscidin günbəzlərinin hündürlüyü 12, minarələrinin hündürlüyü isə 40 metrdir.
Kompleksdə Naxçıvan Muxtar Respublikası qazısı yanında Şura üçün ikimərtəbəli inzibati bina və ikimərtəbəli mərasim binası da inşa olunub. İnzibati binada iş, kəbin və digər xidməti otaqlar, mərasim binasında isə ayrı-ayrılıqda qadınlar və kişilər üçün zallar, texniki otaqlar və dəstəmazxanalar vardır.
Heydər Məscidin yaxınlığında yerləşən Nuh Peyğəmbər türbəsinə gəldik. Türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyinə inanılır. Abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib. Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yeri təyin olunub, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanılıb. Türbə 3 hissədən — sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib. Türbənin hündürlüyü 15 metr 50 santimetr, eni isə 7 metr 50 santimetrdir. Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsi 8 guşəlidir. Türbənin özülü tapılarkən 8 guşəli və girişinin qərb istiqamətdən olduğu müəyyənləşdirilib. Ona görə də bərpa zamanı türbənin əvvəlki görkəminin yaradılmasına ciddi diqqət yetirilib.
Naxçıvanın Nehrəm qəsəbəsindən keçərkən adı və dadı dillər əzbəri olan Nehrəm qarpızı aldıq.
Nehrəm dadlı-tamlı pendiri, barlı torpağı və bu torpağı qiymətə mindirən şirin ləhçəli insanları, bir də qarpızı ilə tanınır. Qarpızı aldıq, kısib dadına baxdıq. Qarpız soyuq olmasa da, bal kimi dadı adamı sərinlədirdi.
Naxçıvana səfər edən hər kəs bu yerlərin təkrarsız təbiəti və unudulmaz mənzərələrinə heyran qalır. Naxçıvanın misilsiz mənzərələrindən biri dəniz səviyyəsindən 2 500 metr yüksəklikdə Şahbuz rayonunda yerləşir. Burada gözəlliyi ilə görənləri heyran edən Batabat gölü yerləşir. Gölün unikal cəhətlərindən biri üzərində valehedici torf adalarının olmasıdır. Ərazinin təbii gözəlliyi və Naxçıvan şəhərinə yaxın məsafədə yerləşməsi buranın yerli sakinlər üçün məşhur piknik ərazisinə çevrilməsinə səbəb olub. Göl ərazisi yabanı güllərin çiçəklədiyi vaxtlarda xüsusən gözəl olur.
Diqqətimi cəlb edən bir şey də göl ətrafına arı yeşiklərinin qoyulması və təmiz balların satılmasıdır. Naxçıvan Muxtar Respublikası əlverişli iqlim şəraiti və qədim tarixi ənənələri ilə böyük arıçılıq potensialına malikdir. Ölkəmizin bir çox bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanda da arıçılıq aqrar istehsalın davamlılığını və səmərəliliyini təmin edən gəlirli sektorlardan biridir. Qədim diyarımızda kifayət qədər nektarlı bitki növlərinin olması burada arıçılığın inkişafına səbəb olub. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə seçilir.
İnsan üçün ən dəyərli qida məhsullarından biri də baldır. Balın tərkibində insan üçün xeyirli maddə və zülallar vardır. Naxçıvan balı öz dadı, görünüşü və digər üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zamanda qonşu ölkələrdə də yaxşı tanınır və yüksək qiymətləndirilir. Tərkibi mineral maddələrlə zəngin olan Naxçıvan balı və arıçılıq məhsulları həm də müalicəvi əhəmiyyətə malikdir.
4,7 hektarlıq Heydər Əliyev Mədəniyyət və İstirahət Parkı xüsusi layihə əsasında qurulub. Burada musiqili fəvvarə və şəlalə kompleksi qoyulub, karusel və attraksionlar quraşdırılıb, kanalda qayıqla gəzinti üçün şərait yaradılıb, dekorativ ağac və gül kolları əkilib, işıqlandırma sistemi möhtəşəmdir. Parkın baş tağı yenidənqurma işlərindən sonra əzəmətli görkəm alıb.

Naxşivanda klassik və milli memarlıq üslubunda inşa olunmuş “Saat Meydanı” 2 mərtəbəli binadan, 21 metrlik saat qülləsindən və meydandan ibarətdir. 2 girişi olan binada 5 dükan, uşaq əyləncə bölməsi, gənclər üçün intellektual oyun zalı, otel, 4 zaldan ibarət 125 yerlik kinoteatr, 4 restoran və 2 kafe yerləşir. Burada sakinlərə və turistlərə Naxçıvan, eləcə də Türkiyə, Çin, gürcü, yapon və ingilis mətbəxlərinin nümunələri təqdim olunur. Geyim dükanlarında dünya firmalarının məhsulları alıcılara təklif edilir.
Kinoteatrda "CinemaPlus" kinoteatrlar şəbəkəsi tərəfindən ən yeni dünya və yerli filmlər nümayiş olunacaqdır. 3D texnologiyası, rəqəmsal kinoproyektorlar, müasir işıq və səs sistemləri filimləri yüksək keyfiyyətdə təqdim etməyə imkan verəcəkdir.
Türk xalqının böyük öndəri Mustafa Kamal Atatürkün vəfatının 82-ci ildönümü münasibətilə Naxçıvan şəhərində ucaldılan büstünü ziyarət etdim. Büstün üzərində həkk olunmuş misra mənim diqqətimi cəlb etdi: Azərbaycan halkının sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir…

]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/5374-azrbaycann-iqtisadi-inkiafnda-srin-muqavilsinin-rolu.html https://asela.az/gundem/5374-azrbaycann-iqtisadi-inkiafnda-srin-muqavilsinin-rolu.html

[allow-turbo]Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal]]>[/allow-turbo] Gündəm asela Fri, 20 Sep 2024 09:49:13 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/5374-azrbaycann-iqtisadi-inkiafnda-srin-muqavilsinin-rolu.html https://asela.az/gundem/5374-azrbaycann-iqtisadi-inkiafnda-srin-muqavilsinin-rolu.html asela Fri, 20 Sep 2024 09:49:13 +0400 ]]> [allow-turbo]Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/5374-azrbaycann-iqtisadi-inkiafnda-srin-muqavilsinin-rolu.html

Gündəm Fri, 20 Sep 2024 09:49:13 +0400

Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal [allow-turbo]Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]Tarix 1993-cü ilin ilk 6 ayına təsadüf etdiyində ölkəmiz iflasa doğru sürüklənən bir dövlətə çevrilmiş, lakin xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyev hakimiyyətə gəldikdən dərhal sonra Azərbaycan ən yeni inkişaf dövrünə qədəm qoymuş və elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət kimi sahələrdə əldə olunan nəticələr təbii ki, göz qamaşdırmışdır. Şəksiz ki, o dövürdə Azərbaycan iqtisadiyyatı daha da konsepsiyalaşmış və iqtisadi inkişaf 4%-lik irəliləyişdən 83%-ə yüksəlmiş, dövlət büdcəsindəki kəsr problemi aradan qaldırılmış və Azərbaycan borc alan dövlətdən borc verən ölkəyə çevrilmişdir. Danılmaz həqiqətdir ki, iqtisadiyyatın bilavasitə və mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsində “Əsrin müqaviləsi”-nin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu müqavilə sanki ölkəmizi uçurumun kənarından ən yeni intibaha aparıb.

Şübhəsiz ki, o vaxt xarici şirkətlərlə Xəzər neftinin çıxarılması ilə əlaqədar danışıqlar çox çətin şəraitdə gedirdi. Tərəflərin hər birinin öz marağında israr etdiyi üçün heç bir nəticə əldə etmək olmurdu. 1994-cü ilin mart ayında Bakıda başlayan ikitərəfli söhbətlər sonralar İstanbulda və Hyustonda davam etdirildi. Qarşı tərəf həddindən ziyadə ağır şərtlər irəli sürürdü. Bundan sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin ilin dekabr ayının səkkizində Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti və Azərbaycan nümayəndə heyətinin başçısı kimi cənab İlham Əliyevi Dünya Bankı ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona göndərdi. Uzun müddətli və hərtərəfli danışıqlar nəticəsində Əsrin müqaviləsi kimi bir neft müqaviləsi 100 illik bir müqavilə kimi tarixə həkk olundu. Bu müqavilənin əldə olunmasıda şübhəsiz ki, hər iki fenomenal şəxsiyyətin rolu danılmazdır.

Bu müqavilənin imzalanma mərasimi isə paytaxt Bakıda baş tutmuşdur. Saysız-hesabsız xarici və nüfuzlu beynalxalq ictimai xadimlərin bir araya toplaşması ilə həyata keçən bu mütərəqqi tədbir 20 sentyabr 1994-cü ildə baş tutdu. Heydər Əliyev imzalanma mərasimində bu dəyərli fikirləri söyləmişdir: “Bu müqavilə Azərbaycanın və ölkəmizin dostlarını yeni iqtisadi cəhətdən inkişafında ən yeni keçid dövrünə qədəm qoymasına təkan yaradacaq. Mən buna öz qəlbimdən inanıram”. İmzalanma mərasimindən dərhal sonra Azərbaycanın iqtisadi statistik göstəriciləri bir anda Avropa Şurasının maliyyə resursları dərəcəsində qalxmışdır. Belə ki, Azərbaycanın 1994-cü ilin sonunda aparılan araşdırma nəticəsində dövlət büdcəsində o zamana qədər formalaşan büdcə 2 milyon dollardan 60 milyon dollara qədər yüksəlmiş və respublikadakı inflasiya kəskin şəkildə azalıb.

Əsrin müqaviləsinin imzalanması həm də beynalxalq əlaqələrimizin bilavasitə inkişafına çox köməyi olmuşdur. 1993-cü ildə Xalq cəbhəsinin bərbad siyasətlərindən biri də xarici əlaqələrinin düzgün təşkil etməmələri idi. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sadəcə bir il sonra bu müqavilənin əsasında Azərbaycanın birlikdə əməkdaşlıq qurduğu xarici ölkələrlə (ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistan, Yaponiya, Böyük Britaniya) əməkdaşlıq qurmaq istəyən ölkələr bəlkə də illərlə danışıq aparır. Lakin Heydər Əliyev prezident kimi buna sadəcə bir ildə nail olub.

Xülasə, Azərbaycanın fundamental inkişafının formalaşmasında, həmçinin iqtisadi tərəqqisinin və beynalxalq olmaqla əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində Əsrin müqaviləsinin imzalanmağı xüsusi tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada böyük miqyaslı uğruna çevrilən Əsrin müaqviləsi bir neçə ildən sonra neftin nəqli marşrutlarının yaranmasına da gətirib çıxarmış və bu məsələdə Heydər Əliyevin sözü həll edici rol oynayıb.

Hüseyn Əliyev

İctimai-siyasi fəal]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/5027-xeyirli-mllr-carcs-mehriban-xanm-liyeva.html https://asela.az/gundem/5027-xeyirli-mllr-carcs-mehriban-xanm-liyeva.html

[allow-turbo]
Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist]]>[/allow-turbo] Gündəm asela Sun, 25 Aug 2024 22:40:23 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/5027-xeyirli-mllr-carcs-mehriban-xanm-liyeva.html https://asela.az/gundem/5027-xeyirli-mllr-carcs-mehriban-xanm-liyeva.html asela Sun, 25 Aug 2024 22:40:23 +0400 ]]> [allow-turbo]
Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/5027-xeyirli-mllr-carcs-mehriban-xanm-liyeva.html

Gündəm Sun, 25 Aug 2024 22:40:23 +0400

Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist [allow-turbo]
Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Xeyirli əməllər carçısı - Mehriban xanım Əliyeva
23-08-2024, 11:17
Bu bir gerçəklikdir, Heydər Əliyev Fondu yarandığı ilk vaxtlardan insanların ümid yerinə çevrilib. Fondun rəhbəri kimi Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın yerinə yetirdiyi ictimai missiya, Milli Məclisin üzvü statusunda formalaşdırdığı millət vəkilliyi örnəyi, təşkilatçılıq qabiliyyəti, problemləri çevik həll etmək əzmi, insanları anlamaq, onların sevincini də, qayğısını da hiss etmək fəhmi onu hamıya doğmalaşdırdı. Ona görə də Azərbaycan vətəndaşları Mehriban xanım Əliyevanı dövlətin ali kürsülərində görməyi arzulayırdılar.
Azərbaycan Prezidenti 21 fevral 2017-ci il tarixli sərəncamı ilə vətəndaşlarımızın bu arzusunu reallaşdırdı. Mehriban xanım Əliyevanın Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin edilməsi vətəndaşlarda əminlik və özgüvən hissini daha da gücləndirdi. Bu təyinat ölkənin idarəetmə sistemində mütərəqqi irəliləyişlərin yeni vüsət alacağının, dövlət-vətəndaş münasibətlərində bürokratik baryerlərin tamamilə aradan qalxacağının müjdəsi idi.
İllərdir ki, Azərbaycan cəmiyyəti və dünya Mehriban xanım Əliyevanı uşaq evlərindəki, internat məktəblərindəki kimsəsiz körpələrin, qocalar evlərindəki ahılların doğma hamisi kimi tanıyır, sonsuz rəğbət bəsləyir. Dövlətimizin bu sahələrlə bağlı həmişə sosial proqramları olub, bu proqramlar ardıcıl şəkildə yerinə yetirilib. Birinci xanım Mehriban Əliyevanın yaratdığı fərq isə odur ki, o, dövlətə sığınmış kimsəsiz körpələrlə, ahıllarla bağlı proqramları hər hansı inzibati iş, dövləti vəzifəsi kimi həyata keçirməyib, bu yerlərin sakinlərinə doğma ana, doğma övlad kimi yanaşıb, onlara sahib çıxıb, öz məqsədyönlü fəaliyyətilə dövlət-vətəndaş münasibətlərini daha da yaxınlaşdırıb, vətəndaşın öz dövlətinə inam və güvənini hər gün daha da artırıb.
Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə dövlətimizin səhiyyə sahəsindəki sosial proqramları da xüsusi diqqətlə, hər bir detal nəzərə alınmaqla ciddi nəzarət altında və müasir tələblərə uyğun səviyyədə həyata keçirilib, sosial və səhiyyə xidmətləri vətəndaşlarımız üçün getdikcə daha əlçatan olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin təşəbbüsü və birbaşa təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən əhəmiyyətli layihələr, Bakıda yaradılmış müasir Talassemiya Mərkəzi, Daun Sindromlu Şəxslərin Reabilitasiya Mərkəzi, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Cərrahiyyə və Orqan Transplantologiya Mərkəzi, Psixonevroloji Uşaq Mərkəzi və digər səhiyyə ocaqları hər il minlərlə vətəndaşımızın həyatını xilas edir.
Bir neçə il öncə bütün dünyanı bürümüş koronavirus pandemiyasının ağır təhlükələr törətdiyi, insanların sağlamlığı üçün qapanmaların zəruri olduğu günlərdə Mehriban xanım Əliyevanın cəmiyyətimizə narahatlıq mesajlarını, çağırışlarını və bu addımların yaratdığı ictimai rəğbəti hamımız yaxşı xatırlayırıq.

Öz fəaliyyətində milli maraqları əsas tutan hər bir siyasətçinin ən vacib missiyası, ən böyük uğuru bilavasitə onun təmsil etdiyi ölkəsi və xalqı ilə bağlı olur. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti də məhz bu rakursdan xüsusi diqqət çəkir. Mehriban Əliyeva həmişə cəmiyyəti narahat edən, dövlətimiz və xalqımız üçün müstəsna əhəmiyyət daşıyan məsələlərin həlli üçün çalışır və buna nail olur. O, başladığı və gördüyü bütün işlərdə qətiyyət, prinsipiallıq, xalqına və Vətəninə sonsuz məhəbbət nümayiş etdirir.
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva sosial məsələlərin həllinə daim xüsusi diqqət göstərir. Onun təşəbbüsü ilə genişmiqyaslı və ictimai əhəmiyyətli layihələr müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Diqqətini əsasən sosial məsələlərin, xüsusilə də əhalinin həssas qruplarının problemlərinin həlli üzərində cəmləşdirən Mehriban Əliyevanın Birinci vitse-prezident kimi keçirdiyi ilk müşavirəni Bakı və Sumqayıt şəhərlərində yataqxanalarda müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin köçürülməsinə həsr etməsi bu müstəvidə xüsusi vurğulanmalıdır. Bəhs olunan müşavirədə müvafiq qurumlar qarşısında görüləcək işlərlə bağlı konkret vəzifələr müəyyənləşdirən Mehriban Əliyeva yeni mənzillərin, yeni binaların tikilməsi və inşa olunan binaların keyfiyyət standartlarına tam cavab verməsi ilə bağlı göstəriş verdi. İlkin mərhələdə dörd min köçkün ailəsinin yeni mənzillə, həmçinin iş yerləri ilə təmin edilməsi qərara alındı. Qısa müddətdə Lökbatan qəsəbəsində məcburi köçkünlər üçün 1026 mənzildən ibarət müasir yaşayış kompleksinin tikintisinə başlanıldı, qəzalı vəziyyətdə olan binalarda məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinə Abşeron rayonunun Masazır və Mehdiabad qəsəbələrində yeni mənzillər verildi, iş adamlarının prosesə cəlb olunması ilə bir çox ailə yeni inşa edilmiş tam təmirli mənzillərə köçürüldü, eyni zamanda, məcburi köçkün ailələrinin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə digər rayon və qəsəbələrdə yeni binaların istifadəyə verilməsi istiqamətində məqsədyönlü və davamlı addımlar atıldı.
Mehriban Əliyeva xeyirxah əməllər carçısıdır. 2023-cü ilin fevral ayında qardaş Türkiyədə baş verən və Azərbaycan xalqını da sarsıdan zəlzələdən zərər çəkmiş insanlara yardım zərurətinin yarandığı anlarda da onu ön sıralarda gördük. Zəlzələdən dərhal sonra Mehriban xanımın təşkilatçılığı, yaxından iştirakı ilə yardım dolu təyyarələr, yük maşınları Türkiyəyə göndərildi, onun təşəbbüsü ilə respublikamızdakı vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qardaş ölkəyə sistemli, mütəşəkkil dəstəyi təmin olundu.
Yarandığı ilk gündən Heydər Əliyev Fondunun, Fondun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın xeyirxah təşəbbüslərinin iştirakçısı kimi bu layihələrə qoşulduğuma görə bir vətəndaş, Allah adamı, xeyriyyəçi kimi mən həmişə fəxarət hissi keçirmişəm. Bakı şəhəri Xəzər rayonu Şüvəlan qəsəbəsində öz şəxsi vəsaitim hesabına inşa olunan 5 nömrəli internat məktəbinin, əsaslı təmir olunan 1 nömrəli internat məktəbinin, Masallı şəhərinin Təzəkənd kəndində, Şamaxı şəhərində tikilmiş məktəblərin açılış mərasimlərində Mehriban xanım Əliyevanın şəxsən iştirakı həmin müəssisələrin xidmətindən faydalanacaq uşaqları, onların müəllimlərini, valideynlərini son dərəcə sevindirib, böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Avqustun 26-sı Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ad günüdür. Bu əlamətdar gün münasibəti ilə çox hörmətli Mehriban xanımı səmimi qəlbdən təbrik edir, nəcib və xeyirxah amallara söykənən çoxşaxəli fəaliyyətində ona böyük nailiyyətlər və uğurlar arzulayıram.
Gülağa Tənha,
Şair-publisist]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/1176-ermnilr-odla-oynamaa-baladlar.html https://asela.az/gundem/1176-ermnilr-odla-oynamaa-baladlar.html

[allow-turbo] Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu]]>[/allow-turbo] Gündəm / Siyasət asela Mon, 29 Jan 2024 13:29:42 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/1176-ermnilr-odla-oynamaa-baladlar.html https://asela.az/gundem/1176-ermnilr-odla-oynamaa-baladlar.html asela Mon, 29 Jan 2024 13:29:42 +0400 ]]> [allow-turbo] Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu]]>[/allow-turbo] [allow-dzen] Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/1176-ermnilr-odla-oynamaa-baladlar.html

Gündəm / Siyasət Mon, 29 Jan 2024 13:29:42 +0400

Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu [allow-turbo] Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu]]>[/allow-turbo] [allow-dzen] Ötən ilin sonlarında, Xankəndidə separatçı rejimin fəaliyyətinin bitməsinə az qalmış qarabağlı ermənilərin “parlament”ində “Artsax məsələsi üzrə beynəlxalq komissiya” yaradılıbmış.
Parlament mandatı alan bu komissiya beynəlxalq təşkilatlarda və müxtəlif qurumlarda “qarabağlı ermənilərin əsas hüquqlarının müdafiəsi, repatriasiya və s. məsələlərlə məşğul olmalı” idi.
Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan indiyədək yaradılması ermənilərdən sirr saxlanılan bu “komissiya” barədə açıqlama verib. O, daha sonra bəyan edib ki, komissiyanın fəaliyyətinin “koordinasiyası” ilə məşğul olacaq.
İrəvanda çıxan “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, komissiyada “Daşnaksutyun” nümayəndəsi Mario Nalbandyan, “Hay Dat”ın (“Erməni məsələsi”) Avropa ofisinin rəhbəri Qaspar Karapetyan, sabiq deputat Karen Bekaryan, “Qarabağın ombudsmeni” Gegam Stepanyan və başqaları var.
V.Oskanyanın sözlərinə görə, komissiyanın heyəti daha da genişlənəcək.
O bildirib ki, hazırda qarşılarında duran əsas məsələ Qarabağlı ermənilərin repatriasiyasının, yəni Azərbaycana geri qayıdışının, onların “tam təhlükəsiz və normal yaşamının” təminatıdır.
“Erməni xalqının bir qisminin ev-eşiklərindən zorla çıxarıldığı, Ermənistan isə yeni itkilər təhdidi ilə “sülh”ə vadar edildiyi bir zamanda regionda dayanıqlı sülh mümkün deyil. Belə sülh və stabillik əsla dayanıqlı ola bilməz. Yalnız problemin balanslaşdırılmış həlli, o cümlədən qarabağlı ermənilərin hüquqlarının bərpası və tam təminatı bölgədə sülhün bərqərar olmasını şərtləndirə bilər”, - Vardan Oskanyan Facebook səhifəsində yazıb.
Özünü Xankəndidəki sabiq separatçı xuntanın “parlament”inin “xarici əlaqələr komissiyası”nın sədri adlandıran Vahram Balayan da Oskanyanın bəhs etdiyi komissiyanın üzvü olduğunu bəyan edib.
Qarabağlı ermənilərin "qayıdışı və hüquqlarının təminatı" ilə məşğul olduğunu bəyan edən komissiya rəsmi İrəvanın təşəbbüsü deyil.
Xankəndidə yaradılan bu kvaziqurum sonradan Vardan Oskanyanın nəzarətinə keçib və bu şəxs, yəni Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri tərəfindən idarə olunur.
Azərbaycanı könüllü tərk edərək Ermənistana yollanmış qarabağlı ermənilərin repatriyasiyası, yəni geri qayıdışı hazırda İrəvanda aktual mövzu deyil. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşiyan dəfələrlə bəyan edib ki, onun hakimiyyətinin məqsədi bu şəxslərin ev və işlə təmin edilməsidir. Həmin qarabağlı ermənilərə böyük məbləğdə olmasa da, yardımlar edilir.
Sayları sırf siyasi və merkantil məqsədlə artırılan, propaqanda üçün istifadə edilən qarabağlı ermənilərə gəldikdə, onların tam əksəriyyəti Ermənistanı tərk edərək başqa ölkələrə yollanmaq istəyirlər. İmkanı olan Ermənistandan gedir.
Qayıdış məsələsinə gəldikdə isə, qarabağlı ermənilər Azərbaycana dönə bilərlər. Lakin Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli, pasport və şəxsiyyət vəsiqəsi almalı, ölkəmizin qanunvericiliyinə qeyd-şərtsiz riayət etməlidirlər.
Qarabağlı ermənilər üçün qayıdış imkanlarını Bakının saxlaması Rusiyaınn Sülhməramlı Kontingentinin (RSK) hələ də Azərbaycan ərazisində qalmasının - 2025-ci ilədək - yeganə səbəbidir.
Ermənistandakı revanşistlər isə bu mövzudan siyasi məqsədlər üçün faydalanmağa çalışır, cəmiyyətdə qisasçılıq və revanşizm əhval-ruhiyyəsini artırmağa çalışırlar.
Onlar Nikol Paşinyana qarşı mübarizə apardıqlarını və onu hakimiyyətdən kənarlaşdırmağa çalışdıqlarını desələr də, Ermənistanın baş nazirinin ritorikasından ruhlanırlar.
Dünən Ermənistanda Ordu Günü münasibətilə keçirilən təntənəli tədbirdə erməni hərbçilər qarşısında çıxış edərkən Nikol Paşinyan bildirib: "Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması prosesi uzanarsa, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı olaraq hücum etməmək barədə pakt imzalana bilər. Ermənistan sülh gündəliyinə sadiqdir və ondan geri çəkilməyəcək".
Bununla da o, Ermənistanın Azərbaycanla apardığı daışıqlar prosesinə mütləq şəkildə "hami-təminatı" qismində ABŞ, Fransa və ya Avropa İttifaqını daxil etmək istəyini bir daha təsdiqləyib.
Paşinyanın əsas məqsədi isə Fransanın qarant qisminlə çıxış edərək gələcək sülh sazişinin baş təminatçısı statusuna yiyələnməsi, daha sonra isə Bakı ilə İrəvan arasınlda aparılacaq istənilən ikitərəfli danışıqlara üçüncü tərəf qismində qatılmasını legitimləşdirməkdir.
Təbii ki, rəsmi Bakı bununla razılaşmır və hər hansı ölkənin, təşkilatın, xüsusilə də Fransanın "beynəxalq təminatçı" statusunu əldə etməsinə imkan verməyəcək.
Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryanın dönəmində XİN başçısı, indisə “rəhbər”inin “sağ əli” olan Vardan Oskanyanın koordinasiya etdiyi «komissiya» isə qayıdışla kifayətlənmir.
Oskanyanın dediyinə görə, qarabağlı ermənlərin qayıdışından sonra onların “öz müqəddəratlarını təyin etmək hüquqları reallaşmalı, qarabağlı ermənilərlə Ermənistan arasında heç bir yoxlama və maneələr olmadan yol açılmalı, bu yolda Azərbaycan hərbçiləri və polisləri olmamalı, ümumiyyətlə, Azərbaycan ordusunu və polislərini Qarabağdan çıxarmalıdır”.
Eyni zamanda, V.Oskanyanın sözlərinə görə, «qarabağlı ermənilərin hüquqlarının və təhlükəsizlikləri üçün beynəlxalq təminat mexanizmi yaradılmalıdır».
Beləliklə, aşkar görünür ki, V.Oskanyanın, daha doğrusu, Robert Köçəryanın və dəstəsinin “qarabağlı ermənilərin qayıdış konsepsiyası” əslində Ermənistandakı sabiqlərin və millətçilərin, habelə onların nəzarətindəki müxalifət təşkilatlarının və xarici ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatlarının revanş planının bir hissəsidir. Məhz bu məqsədlə “komissiya”da daşnaklarla yanaşı, diaspor qurumlarının mənsubları da yer alıblar.
Xankəndindəki sabiq separatçı xuntanın Ermənistanda yarırəsmi olsa da, fəaliyyət göstərməsi qarabağlı ermənilərdən revanşist qüvvələrin vasitə kimi istifadə etməkdə qərarlı olduqlarına dəlalət edir.
Doğrudur, N.Paşinyan administrasiyası Xankəndindəki sabiq xuntanın keçmiş rəhbəri Samvel Şahramanyandan qanunsuz fəaliyyətə son qoymağı tələb etməsi, “Şahramanyanın Qarabağdan adi erməni qaçqın statusundan başqa statusu yoxdur” deməsi reallıqdır, amma bütün bunlara rəğmən S.Şahramanyan Ermənistanda məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olaraq revanşist qüvvələrlə birlikdədir.
Ermənistandakı qisasçı, irqçi və revanşist qüvvələr qarabğlı erməni separatçılarla birləşərək Xankəndində məhv edilmiş separtizmi yenidən dirçəltmək, hansısa “status”a nail olmaq istəyirlər.
Bütün bunlar Ermənistanda Robert Köçəryanın və ya Vardan Oskanyanın təşəbbüsü yox, onların Qərbdən, xüsusilə də Fransadan aldıqları təlimatlarla “məsləhətlər” əsasında hərəkət etdiyini, məhz Qərbin erməni revanşistlərlə separatçılardan faydalanaraq «qarabağlı ermənilərin qayıdışı» məsələsini sürəkli gündəmdə saxlamağa çalışdıqlarını göstərir.
Ermənistandakı revanşistlərin və qarabağlı ermənilərin "qayıdış problemi"ni daxili siyasi gündəmdə aramsız müzakirə obyektinə çevirməyə çalışanların Qərbdən idarə olunduqları şübhəsizdir.
ABŞ-dakı prezident seçkilərində namizəd qismində işiiraak etmiş respublikaçılar Vivpek Ramasvaminin və Ron Desantisin, habelə müstəqil namizəd Robert Kennedinin "qarabağlı ermənilərin qayıdışının vacibliyi" ilə bağlı dediklərini; Fransadakı erməni icmasının pullu sifarişləri əsasında senatorların və deputatların, bələdiyyə sədrlərinin və siyasətçilərin ritorikasını, ən nəhayət AŞPA və Avropa Parlamentindəki bir sıra deputatların çıxışlarını xatırlamaq yetər.

Elçin Alıoğlu]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/740-prezident-lham-liyev-v-birinci-xanm-mehriban-liyeva-xocal-rayonunun-uaknd-kndinin-razisin-bax-keciriblr.html https://asela.az/gundem/740-prezident-lham-liyev-v-birinci-xanm-mehriban-liyeva-xocal-rayonunun-uaknd-kndinin-razisin-bax-keciriblr.html

[allow-turbo]
Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir]]>[/allow-turbo] Gündəm asela Wed, 20 Dec 2023 19:02:11 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/740-prezident-lham-liyev-v-birinci-xanm-mehriban-liyeva-xocal-rayonunun-uaknd-kndinin-razisin-bax-keciriblr.html https://asela.az/gundem/740-prezident-lham-liyev-v-birinci-xanm-mehriban-liyeva-xocal-rayonunun-uaknd-kndinin-razisin-bax-keciriblr.html asela Wed, 20 Dec 2023 19:02:11 +0400 ]]> [allow-turbo]
Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/740-prezident-lham-liyev-v-birinci-xanm-mehriban-liyeva-xocal-rayonunun-uaknd-kndinin-razisin-bax-keciriblr.html

Gündəm Wed, 20 Dec 2023 19:02:11 +0400

Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir [allow-turbo]
Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Dekabrın 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı rayonunda olublar.
Dövlətimizin başçısı və birinci xanım rayonun qədim Şuşakənd kəndinin ərazisinə baxış keçiriblər.
Qeyd edək ki, Şuşakənd kəndi 1992-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Kənd 2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusunun Qarabağda həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra separatçılardan təmizlənib.
Qədim tarixə malik kənddə bəzi tədqiqatlara görə, eramızın əvvəllərində Şimali Qafqaz çöllərində yaşamış türkdilli tayfalar məskunlaşıb.
Kəndin ərazisi turizm və kənd təsərrüfatı potensialına malikdir]]>[/allow-dzen] [/yandexrss][shortrss] https://asela.az/gundem/566-guclu-ya-v-qar-yaacaq-sabahn-hava-proqnozu.html https://asela.az/gundem/566-guclu-ya-v-qar-yaacaq-sabahn-hava-proqnozu.html

[allow-turbo]
Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq.]]>[/allow-turbo] Gündəm asela Tue, 05 Dec 2023 13:01:23 +0400 [/shortrss] [fullrss] https://asela.az/gundem/566-guclu-ya-v-qar-yaacaq-sabahn-hava-proqnozu.html https://asela.az/gundem/566-guclu-ya-v-qar-yaacaq-sabahn-hava-proqnozu.html asela Tue, 05 Dec 2023 13:01:23 +0400 ]]> [allow-turbo]
Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq.]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq.]]>[/allow-dzen] [/fullrss] [yandexrss] https://asela.az/gundem/566-guclu-ya-v-qar-yaacaq-sabahn-hava-proqnozu.html

Gündəm Tue, 05 Dec 2023 13:01:23 +0400

Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq. [allow-turbo]
Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq.]]>[/allow-turbo] [allow-dzen]
Dekabrın 6-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı gözlənilir. Gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Mülayim şimal küləyi əsəcək.
Havanın temperaturu gecə 5-9° isti, gündüz 10-13° isti olacaq.
Atmosfer təzyiqi 770 mm civə sütunundan 764 mm civə sütununa enəcək. Nisbi rütubət 70-80 % olacaq.
Azərbaycanın rayonlarında
Bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi rayonlarda duman olacaq. Mülayim şərq küləyi gecə və səhər bəzi yerlərdə arabir güclənəcək.
Havanın temperaturu gecə 3-8° isti, gündüz 10-15° isti, dağlarda gecə 2° şaxtadan 3°-dək isti, gündüz 3-8° isti olacaq.]]>[/allow-dzen] [/yandexrss]