Təzyiq dərmanı beyin şişinə çarə ola bilər – TƏDQİQAT
Çinli alimlər geniş istifadə olunan hipertoniya dərmanının nadir, lakin olduqca aqressiv bir beyin şişinin müalicəsində təsirli ola biləcəyini aşkar ediblər.
Bu barədə “The İndependent” nəşri məlumat yayıb.
Kraniofaringioma adlanan şiş xoşxassəli olsa da, beynin hipotalamus və hipofiz vəzisi yaxınlığında yerləşərək kritik sinir strukturlarında böyüməyə səbəb olur və ciddi fəsadlar yarada bilir. Bu şiş hormon funksiyalarını pozaraq piylənmə, şəkərli diabet və hipotiroidizm kimi maddələr mübadiləsi pozğunluqlarına yol aça bilir. Hazırda əsas müalicə üsulu yüksək risklər, o cümlədən şişin yenidən əmələ gəlməsi ehtimalı olan cərrahiyyədir.
Çin Elmlər Akademiyasının tədqiqatçıları geniş istifadə olunan “amlodipin besilat” adlı hipertoniya dərmanının bu şişin böyüməsini güclü şəkildə zəiflətməsini aşkar ediblər. Tədqiqatçılar kraniofaringiomanın patoloji inkişafını təqlid etmək üçün iki siçan modeli hazırlayıblar. Bu modellər vasitəsilə hipotalamusun sinir hüceyrələri ilə şiş hüceyrələri arasındakı əlaqələri öyrəniblər. Araşdırmalar göstərib ki, bəzi neyronların aktivləşdirilməsi şişin böyüməsini sürətləndirir, sinir hüceyrələrinin fəaliyyətinin azalması isə onun inkişafını əngəlləyir. Alimlər antitümor potensialı üçün təxminən 3000 birləşməni analiz edərək, perspektivli 74 birləşmə müəyyənləşdiriblər. Bu tədqiqat zamanı hipertoniya müalicəsində istifadə olunan amlodipin besilatın xüsusilə təsirli olduğu ortaya çıxıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, dərmanın mövcud təhlükəsizlik profili və geniş istifadəsi onu şişlə mübarizədə mühüm vasitəyə çevirir. Alimlər dərmanın hipotalamusun sinir hüceyrələri ilə şiş hüceyrələri arasındakı əlaqələrdə mühüm rol oynayan kalsium siqnallarını bloklamaqla təsir göstərdiyini düşünürlər.
Tədqiqatın rəhbəri Vu Çinfenq “South China Morning Post” qəzetinə açıqlamasında qeyd edib: “Beyin cərrahları, nevroloqlar, endokrinoloqlar və onkoloqlarla sıx əməkdaşlıq edərək, bu dərmanın klinik praktikaya uyğunlaşdırılmasını təşviq edəcəyik”.
Alimlər bildirirlər ki, dərmanın insan beyni üzərindəki təsirləri, baş ağrısı və ürək döyüntüsü kimi mümkün əks təsirlər də daxil olmaqla daha ətraflı araşdırılmalıdır. Araşdırmada deyilir: “Terapevtik təsirlər neyron-şiş hüceyrə qarşılıqlı təsirlərində və neyroendokrin neyron fəaliyyətində iştirak edən zəiflədilmiş kalsium keçidləri ilə əlaqələndirilir”.
