Bakı, 7 sentyabr.

İqlim üzrə əməkdaşlığı qorumaq üçün davamlılığı qorumalıyıq. Beynəlxalq iqlim prosesi hər COP-da hər şeyi yenidən başlamağa imkan verə bilməz. Əvvəlki razılaşmalar növbəti mərhələnin əsasını təşkil etməli, daimi yenidən danışıqların predmetinə çevrilməməlidir. Lakin davamlılıq həm də əldə olunan nəticələrin həyata keçirilməsinin davam etdirilməsi deməkdir. Digər tərəfdən icranı görünən etməliyik. Maliyyələşdirilən layihələr, inşa edilən elektrik şəbəkələri, şəbəkəyə qoşulan bərpaolunan enerji gücləri, gücləndirilən su sistemləri və qorunan icmalar real nəticələrin göstəriciləridir.

Bunu “Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi 2026” (BCAW 2026) çərçivəsində keçirilən "Bakıdan COP31-ə: Parçalanmış dünyada dinamikanın saxlanılması" mövzusunda panel sessiyada çıxışı zamanı Azərbaycan Prezidentinin iqlim məsələləri üzrə nümayəndəsi və COP29-un prezidenti Muxtar Babayev deyib.

COP29-un prezidenti bildirib ki, Dünya Bankının hesablamalarına görə, yeni infrastrukturun daha dayanıqlı qurulması investisiya ehtiyaclarını cəmi 3 faiz civarında artıra bilər. Dayanıqlılığı başlanğıcdan təmin etmək sistemlər sıradan çıxdıqdan sonra onların bərpasına reaksiya verməkdən qat-qat daha az xərc tələb edir.

"Bununla yanaşı, iqlim maliyyəsinə çıxışı asanlaşdırmalıyıq. Biz yalnız qlobal miqyasda nə qədər maliyyənin mövcud olduğunu soruşmamalıyıq. Həmçinin ölkələrin bu maliyyəyə çıxış əldə edib-etmədiyini, bunun hansı qiymətə başa gəldiyini və maliyyənin layihələrə kifayət qədər sürətlə çatıb-çata bilmədiyini də soruşmalıyıq. Maliyyə yalnız investisiya üçün daha əlverişli olan yerlərə deyil, ehtiyacın ən yüksək olduğu ərazilərə çatmalıdır.

Nəhayət, daha geniş siyasi münasibətlər çətinləşsə belə, dialoqu qorumalıyıq. Su qıtlığı regional gərginliyi artıra bilər. Ərzaq təhlükəsizliyinin zəifləməsi sosial və iqtisadi təzyiqləri gücləndirə bilər. İqlim fəlakətləri həssas iqtisadiyyatları daha da zəiflədə bilər.

Məhz buna görə ekoloji əməkdaşlıq növbəti bir parçalanma xətti deyil, körpü olaraq qalmalıdır.

Bakıdakı təcrübəmiz konsensusa nail olmağın nə qədər çətin olduğunu göstərdi. Ölkələr COP29-a tamamilə fərqli prioritetlər və gözləntilərlə gəlmişdilər, lakin buna baxmayaraq, danışıqlar masasında qalmağa davam etdilər. Bu dialoq və qarşılıqlı iştirak mədəniyyəti mühüm əhəmiyyət daşıyır. COP31-ə doğru irəlilədikcə biz bunu qorumalıyıq.

Məhz buna görə “Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi” əhəmiyyət daşıyır. Həmin platforma bizə COP-lar arasındakı dövrdə mürəkkəb məsələləri müzakirə etmək, dialoqu qorumaq və beynəlxalq öhdəlikləri icraya daha da yaxınlaşdırmaq imkanı verir.

Bakıdan Beləmə, Beləmdən Antalyaya qədər bizim vəzifəmiz yalnız dinamikanı qorumaq deyil. Onu mümkün edən əməkdaşlığı qorumaq və həmin əməkdaşlığı real nəticələrə çevirməkdir", - deyə M.Babayev bildirib.